17/08/2026
เป็นพระราชดำรัสที่งดงาม และให้เกียรติประเทศไทย สถาบันพระมหากษัตริย์ไทย ตลอดจนจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อย่างสูงสุด
https://www.youtube.com/watch?v=gWyAshw59HE
และนี่คือคำแปลส่วนหนึ่ง (อย่างไม่เป็นทางการ) ซึ่งแนะนำให้ดูพระราชดำรัสฉบับเต็มด้วยจะดีที่สุด
//
สมเด็จพระราชีนีและข้าพเจ้ารู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้มาอยู่ร่วมกับท่านในวันนี้ เพื่อรับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกและทรงเกียรติที่สุดของประเทศไทย นี่คือเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ที่ข้าพเจ้าซาบซึ้ง ขอขอบคุณจากใจจริง
ข้าพเจ้าขอเล่าเรื่องหนึ่งให้ฟัง เมื่อข้าพเจ้ายังเป็นนักศึกษา ทั้งในสหรัฐอเมริกาและต่อมาในประเทศอังกฤษ ข้าพเจ้าก็เหมือนนักศึกษาหลายคนที่อยู่ไกลบ้าน และมักจะคิดถึงบ้านอยู่เสมอ
และเมื่อคนภูฏานคิดถึงบ้าน ความรู้สึกนั้นมีรสชาติพิเศษเฉพาะตัว เพราะในเวลานั้น ไม่มีร้านอาหารภูฏานเลย ไม่มีเลย ไม่ว่าจะในบอสตัน ในลอนดอน หรือที่ใดก็ตาม
ไม่มีอามาติ ไม่มีคาวาติ ไม่มีข้าวสวยที่เหมาะสมกับแกงเผ็ดรสจัด ข้าพเจ้าเดินไปตามถนนด้วยความหิวโหยและโหยหาบ้าน แต่ก็ไม่พบสิ่งใดตอบแทนความคิดถึงนั้นได้
จนกระทั่งข้าพเจ้าค้นพบอาหารไทย ความเผ็ด ข้าว ความอบอุ่น มันไม่ใช่อาหารภูฏาน แต่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง มันกลายเป็นอาหารปลอบใจของข้าพเจ้า
ร้านอาหารไทยทุกแห่งที่ข้าพเจ้าเดินเข้าไป ให้ความรู้สึกเหมือนมีบ้านเล็ก ๆ อยู่ในนั้น
ข้าพเจ้าไม่อาจนับได้เลยว่า แกงเขียวหวานกี่ถ้วยที่ช่วยประคองข้าพเจ้าไว้ในช่วงปีเหล่านั้น ประเทศไทยได้หล่อเลี้ยงข้าพเจ้าอย่างแท้จริง ในยามที่ข้าพเจ้าอยู่ห่างไกลจากทุกสิ่งที่คุ้นเคย
ในช่วงที่เป็นนักศึกษา เราทุกคนถูกขอให้ทำการนำเสนอสั้น ๆ เกี่ยวกับประเทศของตนเอง เมื่อเพื่อนร่วมชั้นชาวไทยของข้าพเจ้าลุกขึ้นพูด เธอได้นำเสนอสิ่งหนึ่งที่ยังคงอยู่กับข้าพเจ้ามานานกว่าสองทศวรรษ
เธอกล่าวถึงประเทศไทยในฐานะประเทศพุทธ ไม่ใช่เพียงในนาม แต่ในวิถีชีวิตประจำวัน
เธอพูดถึงวัดวาอารามทั่วประเทศ พระภิกษุที่เดินบิณฑบาตด้วยเท้าเปล่าในยามรุ่งสาง ชายหนุ่มที่สมัครใจสละเวลาส่วนหนึ่งของชีวิตเพื่ออุปสมบทและศึกษาธรรม และสตรีที่เลือกเส้นทางการเป็นชี
เธอพูดถึงวิธีที่คำสอนของพระพุทธเจ้าหล่อหลอมลักษณะนิสัยของคนไทย
ให้เป็นคนจริงใจ อ่อนน้อม เอื้อเฟื้อ และเปี่ยมด้วยเมตตา
ข้าพเจ้าพยักหน้าไปพร้อมกับคิดว่า “ใช่ นี่ช่างงดงาม นี่แหละคือสิ่งที่ข้าพเจ้ารู้สึกเมื่ออยู่ในประเทศไทย”
แล้วเธอก็กล่าวต่อว่า “แต่กีฬาประจำชาติของเราคือ มวยไทย คิกบ็อกซิ่ง”
ห้องทั้งห้องเงียบลง เธอยิ้ม และถามว่า “สิ่งนี้หมายความว่าอย่างไร?”
แล้วเธอก็ตอบคำถามนั้นด้วยตนเอง
มันหมายความว่า เราเปี่ยมด้วยเมตตา แต่เราไม่อ่อนแอ
เราเป็นคนรักสันติ แต่เราไม่เฉยชา หากประเทศไทยถูกคุกคาม เราจะต่อสู้
เราจะยืนหยัดร่วมกัน ด้วยความกล้าหาญ เสียสละ และมุ่งมั่น เพื่อปกป้องชาติ และวิถีชีวิตของเรา
ข้าพเจ้าไม่เคยลืมถ้อยคำเหล่านั้นเลย ความเมตตาแบบพุทธ และจิตวิญญาณนักรบ คือสิ่งที่นิยามประเทศไทย และเป็นการผสมผสานที่จะรับใช้ประเทศนี้ไปได้อีกหลายศตวรรษ
ประเทศไทยและภูฏาน มีสายสัมพันธ์ที่หาได้ยาก
เราเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศ ที่ไม่เคยตกเป็นอาณานิคม ขณะที่จักรวรรดิต่าง ๆ
เข้ายึดครองและแบ่งแยกดินแดน ประเทศไทยยังคงเป็นเอกราช ด้วยพระปรีชาสามารถของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ความอัจฉริยะของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และผู้นำผู้ยิ่งใหญ่ต่อเนื่องกันมา
และที่สำคัญที่สุด ด้วยความเข้มแข็งอดทนของประชาชนชาวไทย จิตวิญญาณแห่งเอกราช หยั่งรากลึกในแผ่นดินนี้
ประเทศไทยตั้งอยู่ ณ ใจกลางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นทางแยกโดยธรรมชาติของการค้าและวัฒนธรรม ประเทศนี้ได้รับพรด้วยความหลากหลาย
ทั้งภูเขาและชายหาด เมืองและหมู่บ้าน อุตสาหกรรมและเกษตรกรรม
ประชาชนมีการศึกษา ปรับตัวได้ และผูกพันกันด้วยศรัทธาอันศักดิ์สิทธิ์
และสถาบันพระมหากษัตริย์อันเป็นที่รัก
แต่สิ่งที่ข้าพเจ้าชื่นชมมากที่สุดคือความรู้จักประมาณของประเทศไทย
ปัญญาที่รู้ว่า เมื่อใดควรอ่อน และเมื่อใดควรยืนหยัดอย่างมั่นคง
ความเป็นจริงเชิงปฏิบัตินี้ สัญชาตญาณแห่งความสมดุลนี้ คือสิ่งที่ทำให้ประเทศไทยมั่นคง ขณะที่ประเทศอื่น ๆ สะดุดล้ม และมันจะนำพาประเทศไทย
ก้าวไกลสู่อนาคต
ท้ายที่สุดนี้ ข้าพเจ้ารู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ได้อยู่ ณ ที่นี้ ขอขอบคุณมหาวิทยาลัยสำหรับเกียรติอันล้ำค่านี้
แต่เหตุผลที่ช่วงเวลานี้พิเศษมากสำหรับข้าพเจ้า และสมเด็จพระราชีนีของข้าพเจ้าย่อมรู้ดีกว่าใคร ว่าข้าพเจ้าไม่เคยได้รับเวทีที่เหมาะสมหรือโอกาสที่เหมาะสม ในการแสดงความขอบคุณต่อพระมหากษัตริย์ พระราชินี
และประชาชนชาวไทย
ดังนั้น อีกครั้งหนึ่ง จากก้นบึ้งของหัวใจ ขอบคุณสำหรับการสนับสนุนที่ท่านมอบให้ และเราจะทำงานอย่างเต็มที่เพื่อตอบแทน
On the occasion of the conferral of an honorary doctorate on 22 Dec...
