09/05/2026
Happiness is here and now
“ร่ม”
มีคนอยู่สี่คน
คนแรก
กางร่มอยู่ตลอดเวลา ทั้งที่ฟ้าโปร่ง ไร้ฝน ไม่ว่าเขาจะเดินไปแห่งหนไหนก็ต้องกางร่มคันนั้น มือหนึ่งจึงถูกยึดไว้ตลอด ไหล่ข้างนั้นเกร็งโดยไม่รู้ตัว เขาไม่เคยล่วงรู้เลยว่าการเดินตัวเปล่า ๆ มันเบาเพียงใด แม้แต่ในบางวันที่แดดอ่อนอุ่น แต่เขาก็ไม่ได้รู้สึกถึงมันเต็มที่ เพราะเขาไม่เคยปล่อยร่มลง เขากลัวว่าฝนจะลงเม็ด และความกลัวนั้น กลายเป็นของที่เขาแบกไปตลอดเวลา ทั้งหนัก และที่เขาไม่เคยรู้ตัวเลยว่าร่มนั้นมันบดบังดอกไม้สวยๆ ที่เขาควรจะเห็นบนเนินเขา
คนที่สอง
ไม่กางร่ม แต่พกร่มติดตัวไว้ตลอดเวลาเช่นกัน มิพักว่าจะฤดูไหน กระเป๋าของเขาจะต้องมีร่มอยู่เสมอ ตอนแรกมันดูเหมือนไม่มีอะไร ก็แค่ร่มหนึ่งคัน แต่เมื่อเวลาผ่านไป กระเป๋าใบนั้นก็เริ่มแน่นขึ้น เพราะเขาไม่ได้พกแค่ร่ม เขาพกความเผื่อไปด้วย เผื่อฝนตก เผื่อลืม เผื่อไม่พร้อม
ซึ่งไม่ว่าจะเผื่ออะไร ทุก ๆ คำก็คือเรื่องเดียวกันที่เขาคิดวน
จนในที่สุดกระเป๋าของเขา ก็แทบไม่มีที่ว่างสำหรับของอย่างอื่นอีก เพราะร่มยังกินที่อยู่ตรงนั้นเสมอ
คนที่สาม
พกร่มเฉพาะฤดูฝน แน่นอนเขาไม่ยอมเดินลุยฝนโดยไม่เตรียมตัว แต่เขาก็ไม่กางร่มพร่ำเพรื่อ เขาจะดูท้องฟ้า พยายามเข้าใจฤดูกาล ฟังคำพยากรณ์ และเมื่อฝนมา เขาก็แค่หยิบร่มติดไปด้วย
เขาไม่ได้กลัวฝน
แต่เขาไม่ได้ประมาทฝน
คนที่สี่
ไม่พกร่มเลย แม้ฟ้าจะเริ่มครึ้ม เสียงครืนๆ ของฟ้าจะเริ่มคนอง เขาก็ยังเดินต่อไป เขารู้สึกเป็นอิสระมาก
แต่เมื่อฝนตก เขาก็ไม่มีอะไรปกป้องตัวเอง เขาจึงตากฝนบ้าง วิ่งหาที่กำบังฝนบ้าง
คำถามคือ
คุณเป็นคนแบบไหน และถ้าถามต่อไปอีกคำถามหนึ่งที่สำคัญมาก นั่นคือ “แล้วแบบไหนคือความหมายของการอยู่กับปัจจุบัน”
ถ้ามองเผิน ๆ เราอาจคิดว่าคนที่อยู่กับปัจจุบัน ต้องเป็นคนที่สี่ คนที่ไม่คิดล่วงหน้า ไม่วางแผน ปล่อยให้ทุกอย่างเป็นไป แต่เมื่อฝนตกขึ้นมาจริงๆ เขาก็เปียก และเหตุที่เปียกคืออะไร ถ้าดูดี ๆ ก็จะพบว่า ไม่ใช่เพราะฝนหรอก แต่เพราะเขาไม่เห็นตามความเป็นจริงมากกว่า
ในทางพุทธ เรียกสิ่งนี้ว่า ความประมาท
พระพุทธเจ้าตรัสไว้ก่อนปรินิพพานว่า “สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมสลายเป็นธรรมดา
จงยังประโยชน์ให้ถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาทเถิด”
ฝนมีอยู่จริง ฤดูกาลมีอยู่จริง การเดินโดยไม่รู้ว่าฝนจะตกไม่ใช่อิสรภาพ แต่คือการหลับตาต่อความเป็นจริง
ฝนแต่ละคนหนักไม่เท่ากัน บางคนแค่เปียก บางคนแค่ป่วย และสำหรับบางคนฝนนั้นคือวิกฤติชีวิตที่หนักหนาสากรรจ์
คนแรก แม้จะไม่เปียกฝน แต่เขาก็ไม่เคยได้สัมผัสแสงแดด สายตาของเขามีร่มบังอยู่ครึ่งหนึ่งตลอดเวลา เขาอยู่ในโลกของสิ่งที่ยังไม่เกิด ฝนยังไม่ตก แต่ใจเขาเปียกไปก่อนแล้ว คนที่ทั้งเปียกในใจและหนักอึ้งในใจที่ต้องกางร่มด้วย น่าสรรเสริญหรือน่าสมเพชดีหนอ
คนที่สอง ดูเหมือนจะรอบคอบ แต่ชีวิตของเขาถูกกำกับด้วยคำว่าเผื่อ และคำว่าเผื่อนั้น
ค่อยๆ กินพื้นที่ในชีวิต จนไม่มีที่ว่างเหลือสำหรับสิ่งอื่น
แล้วคนที่สามล่ะ เขาไม่ได้พยายามควบคุมอนาคต แต่ก็ไม่ได้ปฏิเสธมัน เขาแค่เห็นมันตามที่มันเป็น ในทางพุทธมีคำเรียกสิ่งนี้ว่า โยนิโสมนสิการ ซึ่งแปลว่า การพิจารณาโดยแยบคาย หรือการคิดถูกวิธี ซึ่งไม่ใช่การคิดมาก และก็ไม่ใช่การไม่คิด แต่เป็นการคิดว่าฤดูนี้เป็นฤดูฝน ท้องฟ้ามีเมฆครึ้ม ฝนน่าจะตก
โยนิโสมนสิการจึงไม่ใช่คิดด้วยความกลัว ไม่ใช่คิดด้วยความหวัง และที่สำคัญไม่ใช่คิดเพื่อสิ่งที่อยากให้เป็น แต่คิดไปตามเหตุและปัจจัย
“การอยู่กับปัจจุบันในทางพุทธ“ จึงไม่ใช่การไม่คิดถึงอนาคตเลย แต่คือ การไม่ปล่อยให้อนาคตเข้ามาครอบงำปัจจุบันจนมืดและหนักอึ้ง ในขณะเดียวกัน ก็ไม่ใช่การใช้ชีวิตอย่างประมาท แต่คือการรู้เท่าทันว่าอะไรควรเตรียม และอะไรควรปล่อย ในยามนั้น
สุดท้ายแล้ว ชีวิตเราก็ไม่ได้ต่างจากการเดินใต้ท้องฟ้า บางวันแดดออก บางวันฝนตก
เราไม่สามารถสั่งให้ฝนตกหรือไม่ตกได้ แต่เราสามารถเลือกได้ว่า
เราจะอยู่กับมันอย่างไร
————————
