24/10/2026
Viện sinh học Tây Nguyên nằm trên đồi Tùng Lâm, ít ai biết đây vốn là tu viện thuộc dòng Chúa cứu thế của Việt Nam.
Công trình nằm giữa rừng, đường lên men theo triền dốc với hai hàng thông thẳng tắp. Tu viện xây dựng năm 1949 và hoàn thành sau ba năm.
Tu viện là công trình bằng đá kiên cố thứ hai tại Việt Nam, sau nhà thờ Phát Diệm. Ngay chính giữa tòa nhà là cây Thánh giá với dòng chữ bằng tiếng Latin "Copiosa Apud Eum Redemptio", nghĩa là "Ơn cứu độ chứa chan nơi Người".
Dòng Chúa Cứu Thế được thành lập vào năm 1732 tại Scala, miền Nam nước Ý, bởi Thánh An Phong (Alphonsus Liguori). Ngài là một vị Tiến sĩ Hội thánh, một luật sư lỗi lạc đã từ bỏ vinh hoa phú quý để cống hiến đời mình cho người nghèo khổ
Dòng không hướng đến đời sống ẩn dật, đóng kín cửa, mà tập trung vào việc bỏ mình để dấn thân truyền giáo cho những người nghèo khó, cô cô độc và bị bỏ rơi nhất trong xã hội. Các tu sĩ của dòng mang sứ mạng mang niềm hy vọng và ơn giải thoát đến cho tầng lớp bình dân.
Bản thiết kế kiệt tác này thuộc về Paul Veysseyre (1896 – 1963), một kiến trúc sư người Pháp vô cùng danh tiếng tại Đông Dương thời bấy giờ, người đã góp phần quy hoạch và để lại hàng loạt công trình di sản đỉnh cao tại Đà Lạt như Dinh tùng (Dinh Nguyễn Hữu Hào), Biệt điện của Toàn quyền Decoux, các trường học dòng nữ...
Lối kiến trúc: Khác với những ngôi nhà thờ có xu hướng bản địa hóa (kết hợp Đông - Tây) xuất hiện cùng thời, Paul Veysseyre thiết kế học viện mang đậm phong cách Tân Gothic pha lẫn cổ điển phương Tây. Tòa nhà cao 4 tầng và 1 tầng bán hầm, sở hữu tới 115 - 120 phòng lớn nhỏ. Sự vững chãi, ít hoa văn rườm rà nhưng bề thế của đá chẻ phản ánh chính xác tinh thần mạnh mẽ, bền bỉ của những người tu sĩ dấn thân
Thời gian có thể làm lắng lại những lời kinh nguyện thì thầm của các tu sĩ, nhưng cây Thánh giá trên đỉnh mái vẫn vươn cao giữa trời xanh Đà Lạt, như một dấu ấn còn lại của đời sống đức tin.
Từ không gian phụng sự tôn giáo năm nào, tòa nhà tiếp tục một hành trình mới, trở thành nơi trưng bày, lưu trữ và bảo tồn những giá trị sinh học quý báu của Tây Nguyên và Việt Nam. Những giá trị được gìn giữ hôm nay không chỉ nằm trong ký ức về một công trình kiến trúc, mà còn là sự tiếp nối của di sản qua những lớp trầm tích lịch sử và văn hoá