22/08/2021
PÂY TÁI LỚ PÌ NOỌNG ƠI!
" BƯƠN CHIÊNG VẰN SO ẾT
BƯƠN CHẾT VẰN SÍP XÍ "
NÉT ĐẸP PHONG TỤC TẾT "PÂY TÁI" RẰM THÁNG 7 CỦA NGƯỜI TÀY, NÙNG BẮC KẠN
Nếu như với người Kinh, rằm tháng Bảy được gọi là tết Vu Lan thì với người Tày – Nùng được gọi là “Pây tái”. Đó vừa là thời điểm kết thúc mùa vụ, cũng là ngày tết thứ hai trong năm, thậm chí còn quan trọng hơn cả Tết Nguyên Đán.
Theo phong tục người Tày,hằng năm, vào ngày mùng 2 Tết cổ truyền và ngày rằm tháng Bảy, người phụ nữ Tày phải về nhà ngoại để phụng dưỡng ơn sinh thành của cha mẹ và sửa soạn lễ cúng tạ ơn ông bà, tổ tiên. Vào ngày rằm tháng Bảy, mâm cỗ cúng tổ tiên bao gồm các món ăn truyền thống như xôi, thịt gà, bánh g*i, canh măng, hoa quả… và một món ăn không thể thiếu đó là thịt vịt.
Theo truyền thuyết của người Tày Nùng, con vịt là con vật linh thiêng đóng vai trò là sứ giả của Mường trần gian với Mường trời. Con vịt đã có công cõng gà trống vượt biển cống sứ Mường trời vào ngày rằm tháng Bảy để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu cho người nông dân đang sinh sống ở mường trần gian. Lễ cúng vịt của người Tày Bắc Kạn vì thế trở thành một nghi thức quan trọng. Các con cháu khi về thăm nhà thường không thể thiếu một đôi vịt làm quà biếu cha mẹ, ông bà .
Trải qua bao thế hệ, đến nay người Tày Bắc Kạn vẫn duy trì tục lệ “Pây Tái”. Hằng năm đến ngày 14, 15 tháng Bảy âm lịch, vợ chồng, các con cháu dù làm ăn ở nơi xa đều về nhà ngoại thăm bố mẹ, ông bà tổ tiên. Điều này phản ánh truyền thống “uống nước nhớ nguồn” hiện lòng hiếu đạo, ghi nhớ ơn nghĩa sinh thành, dưỡng dục đối với cha mẹ của những thế hệ người phụ nữ Tày. Mâm cơm sum họp trong ngày trở về chính là sự gắn kết tình thân ái của các thành viên trong gia đình.
Tháng Bảy âm lịch cũng là thời điểm bà con nơi đây đã thu hoạch xong vụ chiêm, cấy xong vụ mùa. Sau thời gian làm việc, lao động vất vả, lúc nông nhàn thảnh thơi, đồng bào dân tộc Tày Bắc Kạn lại cùng nhau chúc mừng một mùa bội thu. Họ làm mâm cỗ cúng rằm, thắp hương mời anh linh tổ tiên về chứng kiến và phù hộ cho trời yên, bể lặng, mưa thuận gió hòa, cây cối sinh trưởng tốt tươi để mùa sau lại được no ấm.
🎬 sưu tầm