07/12/2021
CẦU LONG BIÊN VÀ NHỮNG CÁI TÊN
Nhắc đến cây cầu, ta nhớ ngay đến cái tên Long Biên, như cách ta vẫn gọi nó suốt nhiều thập kỷ qua. Nhiều lúc ta đã quên, quên hẳn, cây cầu già còn mang những tên gọi khác, gợi về một thời ký ức xa thẳm.
𝑻𝒆̂𝒏 𝒌𝒉𝒂𝒊 𝒔𝒊𝒏𝒉: 𝑪𝒂̂̀𝒖 𝑫𝒐𝒖𝒎𝒆𝒓
Cái tên "Doumer” đưa ta về lại thuở khối thép ngàn tấn hóa hình hài chiếc cầu thực thụ, đồ sộ và vững chãi, vắt ngang con sông Hồng bất trị, đập tan mọi nghi ngờ và phản đối của giới quan chức Việt Nam và Paris lúc ban đầu. Người ta lấy tên của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer để đặt cho cầu như một cách ngầm khẳng định vị toàn quyền thực sự không hề “mất trí”, và công nhận công trình “không tưởng”, “điên rồ” mà ông ra sức vận động và quyết tâm cho xây dựng đã thành công ngoài sức tưởng tượng và gây được tiếng vang.
Sau đó, biết bao nhiêu mỹ từ được dành cho cây cầu dài thứ nhì thế giới lúc bấy giờ. Người ta ca tụng nó là “dải đăng ten” uốn lượn ngang lưng trời. Người ta ngắm nhìn nó mà tơ tưởng về tòa tháp trứ danh của xứ Phú Lãng Sa xa xôi, ví von nó như “tháp Eiffel nằm ngang” của phương Đông.
𝑪𝒂̂̀𝒖 𝒔𝒐̂𝒏𝒈 𝑪𝒂́𝒊 𝒉𝒂𝒚 𝒄𝒂̂̀𝒖 𝑩𝒐̂̀ Đ𝒆̂̀
Các cụ ta bảo từ khi có cầu người Việt mình qua sông cũng bớt cảnh lụy đò. Nhưng cái tên tây với mấy danh xưng yêu kiều nghe chừng khó vừa khuôn miệng An Nam chân chất, thế nên dân mình thời đó cứ “cầu sông Cái” (tên gọi khác của sông Hồng) mà gọi, cho nó muôn phần An Nam. Cầu bắc qua bến Bồ Đề nên đôi khi người ta cũng gọi luôn là “cầu Bồ Đề” cho dễ nhớ, dễ hình dung.
𝑻𝒆̂𝒏 𝒈𝒐̣𝒊 𝒏𝒈𝒂̀𝒚 𝒏𝒂𝒚
Về tên gọi Long Biên, ta nhớ có một câu chuyện vui lưu truyền trong dân gian từ xưa, nay thỉnh thoảng vẫn còn được nhắc. Chuyện là trong buổi lễ khánh thành, Toàn quyền Đông Dương có hỏi một vị quan triều Nguyễn ra dự lễ, đại ý rằng: “Các ngài muốn đặt tên cầu là gì?”. Vị quan nghe nhầm thành “Ngài thấy cây cầu thế nào?” nên mới đáp lại bằng tiếng Pháp rằng “long bien!”, ý là “rất dài!”. Thế là cầu chết danh “Long Biên” từ đó.
Thực tế không phải vậy, cầu vẫn giữ được tên chính Doumer mãi đến tháng 7/1945, đến khi Đốc lý Hà Nội Trần Văn Lai cho đổi lại thành Long Biên, theo tên của một vùng đất vốn là thủ phủ của Giao Chỉ thời xưa. Long Biên lúc này tất nhiên không mang nghĩa “rất dài” đầy hóm hỉnh, mà nghĩa là “rồng giao nhau”, gợi nhớ về thành Thăng Long lịch sử.
𝑻𝒓𝒂̉ 𝒍𝒂̣𝒊 𝒕𝒆̂𝒏 𝑫𝒐𝒖𝒎𝒆𝒓
Ta nghe rằng vì tiếc nhớ thời quá vãng đậm dấu ấn Paul Doumer, sau giai đoạn cầu bị đánh bom liên tục, gia đình của vị toàn quyền đã từng đề nghị Chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cho họ chi trả tiền tu sửa cầu với điều kiện trả lại tên cầu thành Doumer như xưa, nhưng Chính quyền VNDCCH không đồng ý. Vậy là tên gọi Long Biên được giữ tới tận bây giờ.
Dù với tên gọi nào, cây cầu già vẫn vậy, vẫn từng nhịp thân thương trong lòng ta. 🧡
Ảnh: Sưu tầm (Xem thêm thông tin chú thích)
———————————————
Amica Travel - Trải nghiệm khác biệt
☎️ 0984 56 66 76
📩 [email protected]
📍 Địa chỉ: Tầng 2, Tòa nhà Nikko, 27 Nguyễn Trường Tộ, Ba Đình, Hà Nội
