24/07/2026
"Lớn lên ở Hà Nội, mình luôn nghĩ những khu tập thể sẽ ở đó mãi. Cho đến khi từng khu một biến mất."
Mỗi lần đi qua Giảng Võ, Thành Công hay Kim Liên, mình đều có cảm giác rất lạ. Đó không phải những tòa nhà đẹp. Thậm chí nhiều nơi đã cũ, chật chội, đầy "chuồng cọp", tường nứt, cầu thang tối và xuống cấp. Nhưng với mình, chúng chưa bao giờ chỉ là những khối bê tông.
Ngày xưa, nhà tập thể được xây để giải quyết nhu cầu nhà ở trong thời bao cấp. Mọi người sống gần nhau đến mức chỉ cần mở cửa là gặp hàng xóm. Trẻ con chạy khắp sân chung. Người lớn ngồi trước hành lang uống trà, nói chuyện. Một kiểu sống mà bây giờ, giữa những chung cư cao tầng hiện đại, gần như không còn nữa.
Mình không nghĩ nhà tập thể đẹp hơn những tòa chung cư mới nhưng mình nghĩ chúng kể những câu chuyện mà chung cư mới không có. Chúng kể về một Hà Nội sau chiến tranh, về thời kỳ cả thành phố cùng lớn lên trong khó khăn, về cách người ta xây dựng cộng đồng từ những khoảng sân nhỏ và những chiếc cầu thang hẹp. Điều đáng tiếc là rất nhiều khu tập thể hôm nay đã không còn đủ an toàn để tiếp tục tồn tại...
Hơn 1.500 chung cư cũ của Hà Nội, phần lớn đều đã quá tuổi thiết kế. Điện nước xuống cấp, kết cấu hư hỏng, nhiều tòa nhà được xếp vào diện nguy hiểm. Việc cải tạo gần như là điều bắt buộc.
Vậy nên, mình không thuộc phe "giữ lại tất cả". Nhưng mình cũng không muốn Hà Nội cứ phá đi rồi xây mới, để cuối cùng thành phố nào cũng giống thành phố nào.
Có lẽ điều đáng sợ nhất không phải là mất đi một khu tập thể. Mà là đến một ngày, Hà Nội chỉ còn những tòa nhà mới tinh, nhưng chẳng còn mấy nơi để kể cho thế hệ sau rằng thành phố này đã từng sống như thế nào.
Đô thị bắt buộc phải phát triển nhưng nếu mỗi lần phát triển lại đánh đổi bằng một phần ký ức, thì có lẽ chúng ta cũng nên chậm lại một chút để tự hỏi: "Thứ cần thay thế là những tòa nhà... hay là cách chúng ta đang đối xử với ký ức của thành phố?"
![[english below]Tại sao chúng ta lại yêu Hà Nội đến thế?Có lẽ bởi thành phố này luôn biết cách giữ lại những điều tưởng n...](https://img3.travelagents10.com/338/125/122097698913381256.jpg)
