23/10/2026
Có một âm thanh đã gắn tên mình với Tô Châu suốt hơn một nghìn năm, đó là tiếng chuông Hàn Sơn Tự trong câu thơ nổi tiếng của Trương Kế:
“Cô Tô thành ngoại Hàn Sơn Tự,
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền.”
Từ hai câu thơ ấy, Hàn Sơn Tự và Phong Kiều trở thành một trong những hình ảnh gắn liền với Tô Châu trong văn hóa Trung Hoa nhưng có một điều thú vị: quả chuông mà du khách nhìn thấy hôm nay không phải quả chuông đã vang lên trong thời Trương Kế.
Theo tư liệu địa phương, vào thời Trương Kế viết Phong Kiều Dạ Bạc, Hàn Sơn Tự đã có một quả đại chung. Thế nhưng sau nhiều lần bị phá hủy bởi chiến tranh và hỏa hoạn, quả chuông thời Đường không còn tồn tại. Đến cuối thời Nguyên, chùa bị chiến hỏa tàn phá và quả chuông cổ được cho là đã cùng ngôi chùa biến mất. Đến thời Minh, Hàn Sơn Tự từng đúc một quả chuông lớn mới tuy nhiên, nguồn tư liệu địa phương ghi nhận quả chuông này sau đó cũng bị phá hủy trong biến cố Oa khấu đó là bị nấu chảy để đúc thành pháo.
Trong dân gian Tô Châu từ lâu cũng lưu truyền một cách giải thích khác rằng quả chuông thời Minh không bị phá hủy mà đã bị đưa sang Nhật Bản. Nhà thơ Khang Hữu Vi thậm chí từng viết: “钟声已渡海云东,冷尽寒山古寺枫”. Nhưng đây chỉ là một truyền thuyết và giả thuyết lịch sử chưa được xác nhận.
Để khôi phục lại hình ảnh và truyền thống tiếng chuông Hàn Sơn Tự, vào năm 1906, Hàn Sơn Tự được trùng tu và một quả chuông mới được đúc theo kiểu dáng chuông cổ. Đây chính là quả chuông được lưu giữ tại Hàn Sơn Tự ngày nay. Vì vậy, điều đáng nhớ nhất không nằm ở việc tìm cho ra một quả chuông “thất lạc” mà nằm ở cách tiếng chuông Hàn Sơn Tự được nối tiếp qua nhiều thế hệ để hình ảnh trong bài thơ của Trương Kế vẫn còn hiện diện ở Tô Châu ngày nay.
= = = = = = = = = = = = = = =
📌 THÔNG TIN THAM KHẢO
📍 Địa điểm: Hàn Sơn Tự (寒山寺), số 24 Hàn Sơn Tự Nông, quận Cô Tô, thành phố Tô Châu, Giang Tô, Trung Quốc.
🚇 Di chuyển: Tô Châu hiện có các tuyến xe buýt kết nối Hàn Sơn Tự với một số điểm tham quan khác.
⏰ Thời điểm đẹp: Vào buổi chiều, ánh nắng thu dịu nhẹ đổ bóng dài lên cầu Phong Kiều và tiếng chuông chùa chiều bắt đầu ngân vang.
📸 Cùng Đi gợi ý: Tản bộ dọc con đường lát đá bên hông chùa hướng ra sông Phong Giang, căn góc máy lấy trọn đỉnh tháp chùa cùng nhịp cầu đá cổ để ghi lại khung cảnh này.