28/07/2015
XIN MỜI THAM QIA DỰ ÁN TỪ THIỆN Ở CÁC XÃ MIỀN NÚI VIỆT NAM
Thân gởi các nhà hảo tâm trong và ngoài nước,
Tôi hy vọng mọi việc tốt đẹp với mọi người.
Vừa qua, Quỹ Từ Thiện Những Trái Tim Vàng (The Golden Hearts Fund) đã hoàn tất chuyến khảo sát các dự án từ thiện ở miền núi. Chúng tôi đã đến 4 huyện: Tây Giang, Phước Sơn, Dakrong, và Bá Thước. Ở mỗi huyện, chúng tôi chọn đến những xã nghèo nhất, xa xôi nhất. Sau khi mục kích thực tế, nói chuyện với người địa phương (tất cả đều là người dân tộc), và thảo luận với chính quyền địa phương, chúng tôi đã đi đến một số kết luận và kế hoạch như sau.
1/ Lý do vì sao họ vẫn cứ nghèo trong thời buổi này:
- Thiếu thốn nhiều về cơ sở hạ tầng.
Tại nhiều địa phương, người dân nói với chúng tôi là đường mới được làm năm trước (may cho chúng tôi!). Chúng Tôi đã không thể đi được nhiều như vậy, nhanh như vậy vào năm trước. Nhưng vẫn có những xã sâu xa, đường xe ôto đi chưa tốt ở Tây Giang và Bá thước, chúng tôi phải đi bằng xe jeep hay xe máy. Vẫn còn những xã chưa có điện, chưa có nước sinh hoạt. Vì những thiếu thốn này, người dân địa phương gặp nhiều khó khăn trong sản xuất, giao thông, thương mại, tiếp cận máy móc, khoa học kỹ thuật, giáo dục, thông tin v.v. Hy vọng với những cải thiện về cơ sở hạ tầng đang diễn ra, người dân sẽ cải thiện được chất lượng cuộc sống.
- Thiếu thốn nhiều về khoa học kỹ thuật và người có trình độ kỹ thuật:
Những người dân tộc thiểu số nghèo ở đó không biết trồng trọt và chăn nuôi một cách có kỹ thuật. Họ chỉ dơn giản cắm cái cây, tỉa cái hạt xuống đất rồi để nó tự mọc lến một cách tự nhiên. Họ không biết cách chăn nuôi. Họ không làm chuồng trại, không cung cấp cho chúng thức ăn và nước uống. Gia súc, gia cầm được thả rong, tự tìm thức ăn, nước uống và không mạnh, nhiều con chết đi khi gặp thời tiết giá lạnh. Ngưới dân vẫn còn dùng các phương pháp canh tác cổ truyền, phụ thuộc vào thời tiết tự nhiên. Nếu thời tiết không ủng hộ, thu hoạch của họ rất thấp.
- Thiếu thốn nhiều về giáo dục và những người có trình độ.
Ở đó có ít trường học, mà trường nào cũng trong tình trạng thê thảm. Trẻ em đi học trong tình trạng khó khăn, leo mấy con dốc cao, đường xấu, áo quân mỏng manh, bụng đói trong những ngày giá lạnh. Người dân ở đó cần những người có trình độ chỉ bảo cho họ, đưa họ đến tương lai tươi sáng hơn. Tôi tự hỏi không biết những người dân nghèo đó có bao giờ nghỉ rằng giáo dục là chìa khóa tương lai của họ không.
- Họ sinh đẻ quá nhiều:
Chính quyền địa phương đã cố gắng nói chuyện, khuyên bảo họ kế hoạch hóa, nhưng họ vẫn cứ tiếp tục sinh con và cứ nghèo hoài. Một số gia đình có hơn 10 người con, hầu hết chưa đến tuổi lao động.
- Họ vẫn duy trì một số phong tục không tích cực.
Họ giết gia súc để cúng bái, lễ hội. Một số gia đình rất nghèo, và có duy nhất một con trâu hay heo làm nguồn sinh sống, vậy mà họ vẫn giết để cúng lễ thay vì nuôi thành bầy đàn. Rồi họ uống thật nhiều trong các dịp cúng lễ đó và tất nhiên không làm việc dược. Nhiều người đàn ổng trở nên nghiện ngập. Bệnh viện thường ở xa, trung tâm y tế xã thì sơ sài. Khi bị đau bệnh, họ chủ yếu nằm nhà, uống lá thuốc, bệnh lâu lành, sức khỏe yếu kém, không sản xuất được.
- Lý do cuối cùng và cũng là lý do quan trong đầu tiên, thiếu thốn tiền vốn và đầu tư trầm trọng:
Nhiều người đã cố gắng làm bất cứ việc gì để kiếm tiền, thoát nghèo. Nhưng họ không có vốn để khởi nghiệp. Họ cần tiền mua một số giống cây tố nhất định để sản xuất mặt hàng có giá trị. Họ cần tiền để mua con giống gà, heo, dê, bò để nuôi thành bầy đàn. Họ cần tiền để sửa chữa trường học, nhà ở, là những vật chất cần thiết đầu tiên để bắt đầu một cuộc sống và một tương lai. Họ cần tiền để xây dựng đường xá để có giao thông và giao thương thuận lợi.
2/ Các chính quyền địa phương đã làm gì để giúp họ cải thiện đời sống và kinh tế?
- Kể từ 1998, Nhà Nước Viện Nam đã triển khai nhiều chương trình và nghị định để giúp xóa đói giảm nghèo ở 62 huyện nghèo nhất nước, hầu hết là các huyện ở miền núi.
Chúng ta có thể kể ra một số chương trình: chương trình 135, chương trình 134, chương trình 167, nghị định 30a, v.v. Qua những chương trình này, nhà nước hỗ trợ người dân bằng đất canh tác, nhà ở, công cụ dụng cụ sản xuất, thực phẩm, thuốc men, các hoạt động văn hóa v.v. Nhà nước xây dựng cầu đường, bệnh xá, trường học, lưới điện, giếng nước, hồ chứa nước, nhà vệ sinh tiêu chuẩn v.v. Nhà nước cũng tạo công ăn việc làm, đào tạo nguồn nhân lực, tăng cường năng lực của đội ngũ quản lý v.v.
Tôi thật sự rất vui khi thấy những gia đình nghèo đó được ở trong những ngôi nhà gỗ chắc chắn mặc dù nhà của họ hoàn toàn trống rỗng! Có những khu vực tái định cư để đưa dân từ những vùng xa xôi về ở, có sẵn nền nhà, hệ thống giao thông, điện, nước, nhà vệ sinh phù hợp, điều kiện vệ sinh tốt hơn v.v.
- Có những quỹ tín dụng lãi thấp để người nghèo vay kinh doanh sản xuất, xây nhà, làm giếng, sinh viên đi học v.v. Có quỹ mua bò giống cho nông dân vùng cao biên giới nuôi cải thiện kinh te.
- Tôi thật sự thích thú với Dự Án 600. Một dự án kêu gọi 600 người trẻ tuổi (dưới 30 tuổi), có trình độ (tối thiểu đaị học), có phẩm chất tốt, tình nguyện đến các xã miền cao nghèo khó làm Phó chủ tịch xã trong ít nhất 5 năm để giúp cải thiện tình hình. Tôi thật sự thích thú khi nói chuyện với họ vì họ hiểu rõ địa phương mình, các điều kiện họ có, họ có ý tưởng hay mới, họ quan tâm và muốn hợp tác với ý tưởng từ thiện tôi đưa ra v.v. Họ thật sự làm tôi tin tưởng rằng các dự án giúp xóa đói giảm nghèo của Quỹ Những Trái Tim vàng sẽ thành công.
- Ở mỗi xã, qua trao đổi với các cán bộ xã, chúng tôi được biết có nhiều nghiên cứu khoa học đã được thưc hiện để tìm hiểu về các đặc điểm thổ nhưỡng, động thực vật, khí hậu, văn hóa bản địa v.v. để tìm ra giải pháp cây trồng, vật nuôi nào phù hợp để phát triển, giúp xóa đói giảm nghèo. Đặc biệt họ biết rõ về mỗi gia đình nghèo: có mấy nhân khẩu, lục lượng lao động có mấy người, nguồn sống từ đâu, làm việc thế nào, thu nhập bao nhiêu v.v. Tôi rất tin tưởng rằng những cán bộ tích cực này sẽ là nhân tố chủ chốt trong việc triển khai các dự án từ thiện của chúng ta một cách thành công.
3/ Quỹ Những Trái Tim Vàng có thể làm được gì để giúp những gia đình này xóa đói giảm nghèo?
3.1/ Tiêu chí chọn những gia đình và xã cần giúp đỡ:
Với việc Quỹ đang trong giai đọan đầu hoạt động và có nguồn kinh phí còn hạn chế, tôi nghĩ chúng ta nên chọn những gia đình nghèo nhất và xã nghèo nhất để giúp đỡ trước. Các dự án có thể thực hiện trong khoảng 2 – 3 năm. Chúng ta sẽ xem xem kết quả thế nào sau 2-3 năm. Rồi sẽ tiếp tục nhân rộng các dự án ra nhiều nơi.
Tiêu chí chọn những gia đình và xã để thực hiện các dự án từ thiện:
+ Cán bộ xã được chọn phải biết rõ về tình hình địa phương và những người dân ở đó. Họ sẽ giúp chúng ta chọn đúng những gia đình cần giúp đỡ. Họ sẽ hướng dẫn người dân nên làm gì, làm thế nào.
+ Cán bộ xã được chọn phải nhiệt tình hợp tác với các dự án. Họ sẽ giúp các gia đình được chọn về kỹ thuật, thông tin, đất canh tác v.v. Họ sẽ theo dõi các gia đình này để biết tình hình thực hiện dự án thế nào để đảm bảo tiền được sử dựng hợp lý. Họ cần cập nhật thông tin với chúng ta.
+ Chính quyền xã phải quan tâm đến các địa phương này để cải thiện cơ sở hạ tầng, có những chính sách hỗ trợ,
xây dựng các công trình công cộng, đưa ra những dự án thiết thực để giúp dân xóa đói giảm nghèo bền vững.
+ Những gia đình được chọn không được lười nhát hay nghiện ngập. Họ phải có lực lượng lao động. Họ phải học hỏi và ứng dụng kỹ thuật chăn nuôi (làm chuồng trại, cung cấp thức ăn nước uống, giữ ấm vào mùa đông) và kỹ thuật trồng trọt (làm luống, cày xới, diệt cỏ, tưới nước, bón phân v.v.)
+ Những gia đình được chọn nên có suy nghĩ cần tiếp tục nuôi trồng năm này qua năm khác cho đến khi họ thật sự thoát khỏi nghèo đói.
+ Cả chính quyền địa phương và những gia đình được chọn sẽ phải ký vào những văn bản cam kết với Quỹ rằng họ đảm bảo chọn đúng người, sử dụng tiền hợp lý và sẽ có kết quả tốt.
3.2/ Những xã được chọn và những sản phẩm phù hợp cho mỗi xã:
- Ở HuyệnTâyy Giang, tỉnh Quảng Nam: Đa số là người dân tộc Ktu
Chúng tôi thật sự có ấn tượng tốt sau khi nói chuyện với các cán bộ xã Ch’âm và xã Gà-ry. Hai xã này ở nơi sâu xa nhất và rất nghèo. Họ sống chủ yếu vào trồng lúa, ngô, khoai mì và chủ yếu tự cung tự cấp. Giao thương hạn chế vì giao thông kém phát triển và sản phẩm của họ không có giá trị kinh tế cao. Về cơ bản, họ không làm ra tiền.
Tuy nhiên, miền đất này lại là nơi sinh sôi nảy nở của một loại dược thảo quý gọi là cây “Đẳng sâm” (tên Latin: Campanumoea javanica blume). Rễ của cây này có công dụng giống cây nhân sâm nhưng dễ trồng hơn và rẽ hơn. Thị trường tiêu thụ tốt cho loại rể cây này và những sản phẩm liên quan như dược phẩm, thực phẩm, thức uống. Chúng tôi thử làm một phép tính: nếu đầu tư 20,000,000d mua cây giống cho một hecta, trồng trong 2 năm. Nếu chăm sóc tốt, thực tế loại cây này rất dễ trồng và sống khỏe ở vùng này, họ sẽ có thu hoạch cao (rễ càng lớn, giá càng cao). Sau 2 năm, người dân dễ dàng thu hoạch 100,000,000d từ 20,000,00d dầu tư ban đầu.
Chính quyền địa phương sẽ cung cấp đất trồng miễn phí, chuyên gia về giống cây này và đất trồng, thông tin kỹ thuật, miễn thuế. Có một nhà máy chế biến các sản phẩm từ rễ cây này đang được xây dựng. Như vậy, thu hoạch của họ đã có đầu ra ở địa phương. Ngoài ra, rễ cây này có thể bán ra các tỉnh lân cận và xkhẩu.
Vấn đề là họ cần tiền để mua cây giống và giao thông thuận tiện. Một con đường bê-tông đang được xây dựng. Con đường hiện tại có thể đi lại bằng xe máy dễ dàng (tuy nhiên trơn trợt vào mùa mưa). Và Quỹ Những Trái Tim Vàng có thể hỗ trợ vốn để họ bắt đầu.
Ngoài ra, phong cảnh ở đây rất đẹp và văn hóa của người Ktu rất thú vị . Chúng tôi nghĩ rằng vùng này có thể phát triển về du lich, giúp mang lại thêm thu nhập cho người dân.
- Ở huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam: Đa số là người dân tộc M’Nông.
Chúng tôi đến 5 xã ở đây: Phước Chánh, Phước Kim, Phước Thành, Phước Lộc, và Phước Công. Chúng tôi cảm thấy những người nghèo ở đây rất tội nghiệp: họ rất nghèo và thiếu thốn mọi thứ - đặc biệt thiếu đất canh tác. Họ thật sự cần giúp đỡ! Nhưng trước hết họ phải tự cứu chính mình. Họ phải học cách trồng trọt, cách chăn nuôi. Họ phải chấm dứt những phong tục tập quán không tích cực. Họ phải chấm dứt việc du canh đốt phá từng làm đất canh tác, mà phải định cư trên một mảnh đất và làm việc chăm chỉ trên mảnh đất đó.
Chúng tôi chọn 2 xã: Phước Thành và Phước Lộc.
+ Ở xã Phước Thành, Ấp 1B, có khoảng 20 căn nhà mà bạn không thể tưởng tượng được là họ nghèo đến vậy: nhà hoàn toàn trống rỗng, đơn sơ vách lá, tạm bợ (vui lòng xem hình ảnh đính kèm). Mỗi nhà cần trợ giúp 20,000,000d để xây dựng từ những cây gãy đổ trong rừng. Khi tôi đến thăm, chủ yếu chỉ có trẻ con ở nhà, người lớn đã lên nương làm việc.
Ngoài việc giúp họ tiền làm nhà, chúng ta cũng có thể giúp họ kinh phí mua gà, heo, dê để nuôi cải thiện kinh tế. Họ có thể tìm thức ăn cho chúng từ trong rừng, trong bụi. Họ cần học cách nuôi chúng.
+ Ở Xã Phước Lộc, vẫn chưa có điện lưới. Khi chúng tôi đến, có thấy họ đang xây dựng một đường dây điện. Chúng tôi đến vài ấp rất nghèo và hẻo hút (ấp 8a, 8b). Chỉ có trẻ con và người bệnh ở nhà. Nhà của họ hoàn toàn trống rỗng nhưng kiên cố làm bằng gỗ nhờ hỗ trợ của các chương trình của chính phủ. Họ làm việc chăm chỉ, đơn giản là không đủ để sinh sống. Chúng ta có thể giúp họ kinh phí mua gà, heo, dê để nuôi cải thiện kinh tế. Họ có thể tìm thức ăn cho chúng từ trong rừng, trong bụi. Họ cần học cách nuôi chúng.
+ Ở xã Phước Lộc, có một trường nội trú dành cho trẻ em dân tộc thiểu số gồm cấp mẫu giáo, cấp tiểu học và cấp trung học cơ sở. Ngôi trường này đóng một vai trò quan trọng trong việc giáo dục trẻ em ở đây và phát triển xã này.
Nhưng 2 lớp học đang bị dột. Mỗi lớp học cần 40,000,000d để sửa chữa x 2 lớp = 80,000,000d.
Hiện có 190 em ở nội trú vì nhà ở xa. Không có đủ phòng nội trú, 3-4 trẻ ngủ chung một giường! Trong năm học mới 2015 – 2016, họ cần thêm 15 phòng nội trú. Mỗi phòng cần 30,000,000d để sửa chữa và mua 3 giường tầng x 15 phòng = 450,000,000d.
Tổng cộng trường này cần 550,000,000d (USD 25,500)
- Ở huyện Dakrong, tỉnh Quảng Trị: Đa số là người Vân Kiều.
Chúng tôi chọn giúp đõ xã A Vào và xã Ba Năng. Những cán bộ xã ở đây rất nhiệt tình và hợp tác. Hai xã này cũng nghèo nhất, xa xôi nhất và thiếu thốn nhất.
+ Ở xã A Vào, đã có một số gia đình điển hình, họ biết cách nuôi heo và dê rất tốt và họ đã thoát nghèo. Do đó, nếu chúng ta hỗ trợ vốn để các gia đình nghèo khác mua con giống tốt, họ có thể học hỏi những gia đình này để nuôi tốt.
+ Ở xã Ba Năng, có những gia đình quá nghèo vì con đông. Họ cần triệt để áp dụng kế hoạch hóa gia đình. Họ không có đất canh tác. Vậy họ có thể chăn nươi được.
+ Những xã ở Dakrong nằm gần các dich tích chiến tranh như căn cứ Khe Sanh, sân bay Tà Cơn, Đồi Rockpile, Trại Carol v.v. Đây là một tuyến đường thú vị đối với tour chiến trường xưa. Hy vọng chúng ta có thể đưa thêm nhiều du khách đến đây để giúp người dân phát triển kinh tế.
- Ở Huyện Bá Thước, Thanh Hóa: Đa số là người dân tộc Thái.
Chúng tôi không có ấn tượng tốt với các cán bộ ỡ đây. Họ không nắm rõ về số hộ nghèo, không nói rõ về địa phương và những dự án có thể giúp người nghèo. Chúng tôi đến một số ấp vào cuối ngày và họ không nhiệt tình muốn đưa chúng tôi đi khảo sát. Do đó chúng tôi nghỉ là chúng ta chưa thể thực hiện dự án ở đây.
Tuy nhiên vùng Bảo tồn thiên nhiêu Pù Luông ở đây rất xinh đẹp, văn hóa người dân tộc rất thú vị. Vùng này còn nguyên sơ và chính thống để phát triển du lịch sinh thái. Chúng ta sẽ cố gắng đưa khach du lịch đến đây để giúp bà con cại thiện kinh tế.
3.3/ Các dự án từ thiện:
- Vốn: Hiện tại, Quỹ còn một số tiền. Chúng tôi hy vọng nhận thêm nhiều đóng góp của nhiều cá nhân và tổ chức. Với số vốn hiện tại này, chúng ta có thể cấp vốn cho 60 hộ gia đình: 3,000,000d/hộ, 10 hộ/xã.
- Đối với xã Ch’âm: ấp Atu 1 và ấp Atu 2 rất nghèo. Chúng ta có thể chọn ra 5 gia đình nghèo nhất ở mỗi ấp để trồng cây “Đẳng sâm”. Chúng tôi đã tìm hiểu giá thị trường. 1kg củ giống có giá 150,000d. Như vậy mỗi gia đình mua được 20kg củ giống. Số này đủ để họ trồng và chăm sóc tốt.
- Đối với xã Gary : có khoảng 200 hộ nghèo ở 6 ấp. Họ có thể chọn ra 10 gia đình để trồng cây “Đẳng sâm”.
- Đối với các xã Phước Thành, Phước Lộc, A Vào, Ba Năng: chúng ta sẽ chọn 10 gia đình từ mỗi xã để thực hiện dự án nuôi gà, heo, hay dê. Họ cũng có thể trồng bạch đàn nếu thấy phù hợp. Giá cây giống bạch đàn là 3,000,000d/ha.
- Chúng tôi thật sự hy vọng nhận được thêm những đóng góp của các nhà hảo tâm để có thể giúp thêm nhiều dự án nuôi trồng và các dự án xây dựng nhà, trường học ở xã Phước Thành và Phước Lộc.
4/ Những dự án này sẽ được thực hiện thế nào?
- Trước hết, chúng ta sẽ yêu cầu các chính quyền xã chọn 10 gia đình phù hợp ở mỗi xã. Mỗi chính quyền xã cần gởi cho chúng ta một danh sách đầy đủ thông tin chi tiết của các gia đình (số nhân khẩu, tuổi, khả năng lao động, tình trạng hộ nghèo, mức thu nhập v.v.). Mỗi gia đình sẽ có một tấm hình chụp toàn bộ gia đình và căn nhà của họ để làm bằng chứng.
- Sau đó, chính quyền các xã sẽ ký văn bản ghi nhớ cam kết với Quỹ là họ sẽ hỗ trợ những gia đình đó về đất canh tác hay kỹ thuật để thưc hiện dự án được thành công. Họ phải gởi các cán bộ đến hướng dẫn nông dân nên làm cái gì, làm như thế nào. Những cán bộ này sẽ theo dõi tiến trình thực hiện dự án và báo cáo cập nhật với Quỹ.
- Mỗi gia đình được chọn phải ký 1 văn bản cam kết với Quỹ là họ sẽ chuẩn bị đất trồng hay chuồng trại cho gia súc, gia cầm. Họ phải cam kết rằng họ sẽ chăm sóc cây trồng, vật nuôi thật tốt để chúng sống và sinh sôi nảy nở. Mỗi gia đình phải chụp hình những sự chuẩn bị này để làm chứng. Khi chúng ta nhận được những tấm hình và xác nhận của chính quyền xã, chúng ta sẽ gởi tiền cho họ.
- Mùa vụ cây “Đẳng sâm” thường bắt đầu vào mùa khô, khoảng tháng giêng 2016. Gia súc, gia cầm thì sống tốt vào mùa khô hơn là mùa mưa và mùa lạnh khi chúng dễ bị ốm và chết. Ở những xã này, bây giờ là mùa mưa, sau đó đến mùa lạnh. Do đó chưa phải lúc trồng “đẳng sâm” hay chăn nuôi. Như vậy những gia đình được chọn sẽ có thời gian để chuẩn bị để thực hiện dự án vào mùa khô năm sau. Chúng ta sẽ gởi tiền cho họ vào tháng 1, năm 2016. Chúng ta có thể thực hiện một chuyến khảo sát khác để kiểm tra thực tế.
Trên đây là toàn bộ các dự án từ thiện với số tiền hiện có của chúng ta. Khi nào nhận được thêm tiền ủng hộ, chúng ta sẽ thực hiện thêm dự án.
Chân thành cảm ơn Quý vị rất nhiều đã quan tâm đến thư này. Chân thành cảm ơn Quý vị rất nhiều đã đóng góp cho các dự án này.
Vui lòng liên lạc với chúng tôi về các nhận xét và ý kiến của quý vị cho các vấn đề này.
Chúc vạn sự tốt lành.
Thi
