27/08/2015
Di tích lịch sử cách mạng Điểm cao 601.
Di tích lịch sử cách mạng Điểm cao 601 được UBND tỉnh Kon Tum ra quyết định số 754/QĐ-UB ngày 21 tháng 7 năm 2003 công nhận là di tích cấp tỉnh.Di tích lịch sử cách mạng Điểm cao 601 thuộc địa phận thôn 3, xã Đăk La, và thôn 5 xã Hà Mòn, huyện ĐăkHà, tỉnh Kon Tum, cách trung tâm thành phố Kon Tum về hướng Bắc theo quốc lộ 14 khoảng 17km.
- Điểm cao 601 là thuật ngữ quân sự gọi cứ điểm quân sự của địch trên đồi K’Rang Loong Phă. Cho đến đầu năm 1972, điểm cao vẫn là một chốt điểm quân sự quan trọng của địch, gồm có trận địa pháo binh và xe tăng được bố trí trên hai mỏm đồi hình yên ngựa. Phía Bắc có đồn Bảo an Hà Mòn do tiểu đoàn Bảo an số 23 đóng giữ có xe thiết giáp tăng cường. Phía có Sở chỉ huy Lữ đoàn dù 3, trận địa pháo lớn, xe tăng, xe bọc thép chốt giữ. Ngoài ra còn có các trận địa pháo, đồn Bảo an của địch ở Kon Trang Klả; Bãi ủi; Bắc thị xã Kon Tum. Với vị trí chiến lược quân sự quan trọng, chiếm được điểm cao 601 là khống chế được phần lớn thị xã Kon Tum cũng như¬ toàn bộ vùng Đăk Tô - Tân Cảnh. Chiếm được Điểm cao 601 là làm chủ được hoàn toàn con đường chiến lược 14, đoạn phía bắc Tây Nguyên.
- Nhận rõ được tầm quan trọng của Điểm cao 601, thực hiện chủ trương của Đảng, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Mặt Trận Tây Nguyên mở chiến dịch Bắc Tây Nguyên với nhiệm vụ tiêu diệt địch, giải phóng ĐăkTô- Tân Cảnh, có điều kiện thuận lợi giải phóng thị xã Kon Tum, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của cấp trên giao trong chiến dịch Xuân-Hè 1972. Để thực hiện mục tiêu, tiêu diệt địch ở ĐăkTô- Tân Cảnh Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Mặt Trận Tây Nguyên chủ trương tập kích đánh địch tại một số điểm trên tuyến quốc lộ 14 nhằm cắt đứt chi viện của địch.
-Trong hai ngày mồng 10 và 11 tháng 4 năm l972, với tinh thần quyết chiến, quyết thắng, ta đã thắng lớn tại Điểm cao 601. Kết quả thu được: Diệt gọn 2 chi đội thiết giáp địch, một đoàn xe hàng, phá hủy 28 xe (có 14 xe tăng, xe thiết giáp M113 và 14 xe vận tải), phá hủy 72 tấn hàng quân trang, quân dụng, diệt gọn một trung đội bảo an, đánh thiệt hại nặng 2 đại đội dù, đánh thiết hại sở chỉ huy lữ đoàn dù 23, trận địa súng cối, diệt hàng trăm tên địch, bắn rơi 2 máy bay, phá hủy 2 khẩu cối 106,7 mm, thu hơn 15 súng các loại, ta cắt đứt hoàn toàn đường 14. Cùng với bộ đội địa phương và dân quân du kích, đây là trận đánh cắt giao thông có hiệu suất cao của Trung đoàn 28 trong chiến dịch Xuân - Hè 1972 ở Tây Nguyên.
- Kể từ sau ngày ký Hiệp định Pa ri (từ đầu năm 1973 đến 1975), khu vực Điểm cao 601, Dốc K’Rang Loong Phă (Dốc Đầu Lâu) và toàn bộ khu vực ĐăkLa, Hà Mòn là vùng tranh chấp giữa ta và địch. Tại đây đã diễn ra nhiều cuộc đấu tranh chính trị gay gắt quyết liệt, có khi phải dùng cả vũ trang quân sự để giành từng tấc đất với địch: Với chủ trương đúng đắn của cấp trên cộng với trí thông minh m¬ưu lược và lòng dũng cảm của quân và dân ta, mặc dù phải chịu nhiều gian khổ hi sinh, như¬ng ta đã giữ vững được toàn bộ vùng giải phóng ĐăkTô - Tân Cảnh đến Diên Bình, Hà Mòn và kiểm soát được khu vực Đăk La góp phần giải phóng thị xã Kon Tum.
