25/08/2026
Nhớ lại những ngày đầu làm Ladakh, khi trong tay mình chưa có nhiều thiết bị hỗ trợ chụp ảnh như bây giờ, chỉ có một chiếc điện thoại Pixel để ghi lại mọi thứ trên đường đi. Những bức ảnh của năm ấy có thể không sắc nét, không chỉn chu, chất lượng hình ảnh cũng chẳng thể so với hiện tại. Nhưng mỗi lần nhìn lại, mình vẫn thấy đó là những tấm hình đẹp nhất và nhiều cảm xúc nhất.
Ladakh bây giờ vẫn đẹp. Những ngọn núi, những thung lũng, những con đường đèo và những hồ nước xanh ngắt vẫn còn nguyên sức hút. Chỉ là Ladakh đã được nhiều người biết đến hơn, có nhiều người tìm đến hơn trước. Bản thân mình cũng luôn muốn lan tỏa vẻ đẹp của vùng đất này đến nhiều người hơn, để ai đó cũng có cơ hội một lần được nhìn thấy Ladakh bằng chính đôi mắt của mình. Nhưng đôi khi, khi mở lại những tấm hình cũ, trong lòng vẫn có một chút tiếc nuối.
Thực ra Ladakh chưa bao giờ đông đúc theo kiểu phải chen chúc như nhiều điểm du lịch khác. Vùng đất này quá rộng, mỗi đoàn lại đi vào những khung giờ, những cung đường khác nhau, nên chỉ cần rời khỏi vài điểm quen thuộc là vẫn có thể tìm thấy một khoảng không cho riêng mình. Dẫu vậy, cảm giác về sự tĩnh lặng và bình yên nguyên bản của những năm trước dường như đã khác đi đôi chút.
Có những nơi mình đã quay lại rất nhiều lần, nhưng ký ức đầu tiên vẫn luôn là thứ khó thay thế nhất.
Như cung đường từ Tso Moriri trở về Leh vào mùa thu năm ấy. Sau này mình đã đi lại con đường đó thêm nhiều lần, vào những mùa khác, trong những điều kiện khác. Nhưng với mình, mùa thu năm ấy vẫn là lần đáng nhớ nhất. Thời tiết dễ chịu, bầu trời cao và trong (nắng vỡ đầu), cảnh vật giản dị mà đẹp đến mê mẩn, và hơn hết là cảm giác bình yên gần như nguyên bản của vùng đất ấy.
Có lẽ điều mình nhớ nhất không hẳn là một Ladakh của những ngày còn ít người biết đến. Mình nhớ cảm giác của chính mình khi lần đầu bước vào vùng đất ấy — khi mọi thứ còn mới mẻ, mỗi con đường đều khiến mình tò mò, mỗi khúc cua lại mở ra một khung cảnh khác, và một bức ảnh dù chẳng thật sắc nét vẫn đủ để giữ lại cả một khoảng thời gian rất đẹp.
