15/10/2026
HÀNH TRÌNH VỀ PHÙ SƠN TỰ: NGÔI CỔ TỰ BỒNG BỀNH GIỮA MIỀN SÓNG NƯỚC AN GIANG
Nằm giữa cánh đồng lúa bạt ngàn, bao la đặc trưng của vùng đồng bằng sông Cửu Long thuộc thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, Chùa Núi Nổi với tên chữ là Phù Sơn Tự, hiện lên như một nét chấm phá vừa cổ kính, vừa linh thiêng. Người xưa từng truyền tụng câu vè "Nước ngập đến đâu, núi nổi đến đó" như một cách lý giải dân gian đầy huyền ảo về ngọn gò đá sừng sững giữa không gian mênh mông mỗi độ con nước tràn bờ. Tọa lạc tại ấp Giồng Trà Dên, xã Tân Thạnh, ngôi chùa không chỉ là một danh thắng tâm linh độc đáo mà còn là Di tích Lịch sử Cách mạng cấp tỉnh, ghi dấu những trang sử kiên cường của nhân dân vùng biên giới Tây Nam.
Tên gọi Phù Sơn Tự mang ý nghĩa là ngôi chùa trên ngọn núi nổi. Thực chất, Núi Nổi không nằm trong dãy Bảy Núi hùng vĩ mà là một gò đá độc lập cao khoảng 10m so với mặt ruộng, với chu vi chân núi rộng hơn 300m. Bình thường, ngôi chùa tỏa bóng mát lành giữa biển lúa xanh rì hay những thảm lúa chín vàng rực trải dài đến tận chân trời. Khác với lệ thường ngày trước, hiện nay cứ hai năm là xả lũ 1 lần, nên mùa xả lũ chính là mùa mọi người chứng kiến sự linh thiêng huyền vi của đất trời nơi đây. Khi con nước nổi tràn về ngập tràn đồng bãi, toàn bộ cánh đồng lúa bạt ngàn chìm trong dải nước bạc mênh mông, biến quần thể chùa rộng hàng ngàn mét vuông thành một hòn đảo xanh bồng bềnh giữa mây trời, tạo nên một cảnh quan ngoạn mục và thanh tịnh đến kỳ ảo.
Lịch sử ngôi chùa bắt đầu từ đầu thế kỷ XX, khởi nguồn từ một am tre nứa đơn sơ do một vị đạo sĩ ẩn tu dựng nên. Sau khi vị đạo sĩ rời đi, bà con xóm giồng đã lập bàn thờ Sơn Thần để cầu bình an. Đến năm 1938, nhân dân địa phương chung tay quyên góp xây dựng lại ngôi chùa kiên cố bằng đá, gạch và gỗ quý. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa hình hiểm yếu của Giồng Trà Dên và Núi Nổi đã trở thành căn cứ cách mạng bí mật, nơi nuôi giấu cán bộ và sản xuất vũ khí cho lực lượng vũ trang địa phương. Với những giá trị lịch sử to lớn đó, năm 2001, UBND tỉnh An Giang đã chính thức công nhận Phù Sơn Tự – Chiến khu Giồng Trà Dên là Di tích Lịch sử Cách mạng cấp tỉnh.
Về kiến trúc, Phù Sơn Tự mang đậm sắc thái Phật giáo Nam Bộ với tông màu đỏ và vàng rực rỡ ẩn mình dưới bóng mát của những cây cổ thụ trăm tuổi. Điểm nhấn ấn tượng nhất của chùa là kim thân Đức Phật A Di Đà cao 42m sừng sững hướng ra cánh đồng bạt ngàn, cùng tượng Bồ Tát Quán Thế Âm cao 21m đứng uy nghiêm trên tòa sen. Không chỉ là nơi chiêm bái Phật giáo, chùa còn lưu giữ tín ngưỡng thờ Sơn Thần của cư dân Nam Bộ. Hàng năm, vào ngày 10 tháng 8 âm lịch, Lễ vía Sơn Thần được tổ chức trang trọng, thu hút đông đảo phật tử và du khách thập phương về dâng hương cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.
Tìm về Chùa Núi Nổi vào mùa xả lũ là một trải nghiệm đánh thức trọn vẹn mọi giác quan và đong đầy xúc cảm tâm linh. Giữa đại ngàn sóng nước bao la, tiếng chuông chùa ngân vang trầm mặc hòa cùng tiếng sóng vỗ rì rào vào chân núi, hương trầm phảng phất quyện trong làn gió sông mát rượi mang theo vị phù sa nồng nàn. Nhịp sống yên bình nơi đây còn được dệt nên bởi sự hiền hòa của các chư Tăng và những câu chuyện lịch sử hào hùng do các cụ già trong làng kể lại.
Chùa Núi Nổi không đơn thuần là một công trình kiến trúc tôn giáo, mà còn là cột mốc ký ức, là chứng nhân gắn liền với hành trình khai hoang và giữ đất của người dân An Giang. Trải qua bao biến thiên của thời gian, việc giữ gìn nét cổ kính và giá trị lịch sử của Phù Sơn Tự chính là bảo tồn một phần tâm hồn của vùng đất phương Nam. Nếu có dịp ghé thăm An Giang vào đúng mùa xả lũ, thắp một nén hương trầm giữa chốn bình yên này sẽ mang lại cho du khách cơ hội cảm nhận trọn vẹn sự huyền vi của thiên nhiên và những phút giây lắng đọng trong tâm hồn.