10/10/2024
Một bài tổng hợp dài nhưng cũng hay hay. Bài Văn ghép thêm bài Vè, cộng thêm ý kiến đề xuất cũng hữu ích.
Bài đã đăng từ năm 2019
BÁNH XÈO VÀ CHIẾC ĐÒ
câu chuyện của làng nghèo quê tôi.
Bánh xèo, cái bánh vấp ngón chân cái, chắc nhiều người cũng nghe qua. Còn câu chuyện : Bánh xèo và Chiếc đò, câu chuyện của làng nghèo ở quê tôi, bây giờ mới kể.
Làng quê Việt Nam, ở những năm tháng trước kia, đa số là những làng quê nghèo. Làng quê tôi cũng vậy, một làng biển, xa xôi, hải đảo. Cái làng mà nghe tiếng xe máy của người thập phương đến, thế là từ đầu làng chạy đến cuối xóm, bỏ bữa lúc đang ăn, chạy tới để xem chiếc xe máy.
Cái làng, mà đi chợ mỗi tháng một lần và mỗi lần đi chợ bắt đầu từ 4 giờ sáng, đến 2 giờ chiều mới về tới nhà. Mỗi lần mẹ đi chợ, là cái ngày sung sướng nhất, cái ngày mà phải chờ đợi suốt cả ngày, đế hy vọng được ăn cây kẹo ú, còn ngon hơn là cái bánh ram.
Cái làng, mới lên học cấp ba đã khăn gói ở trọ để học, không có nỗi cái bót đánh răng, mà chỉ dùng ngón tay, quặt muối trắng để đánh.
Vào mùa đông, ngày trước quê tôi thường mưa rất nhiều, mưa cả ngày lẫn đêm, mưa xuyên suốt nhiều ngày. Vào mùa này, những nhà khá giỏi thường hay đúc bánh Xèo. Nói thường vậy, chứ không phải là thường xuyên, mà chỉ cùng lắm 2 hoặc 3 lần vào cả mùa đông. Mùa đông ngày trước mới đúng mùa, mưa gió cả ba tháng liền.
Bánh Xèo, đúng là một món rất hay, độc đáo. Đổ bột một cái, là tiếng xèo xèo… nghe thật sướng, thật đã tai. Mười thơm của thịt mỡ, dầu, ngát thơm lan cả xóm. Bởi cái đói luôn thường trực hầu như mỗi ngày, cộng với sự thiếu thốn của thịt, chất béo trong con người, làm cho món này trở thành món ăn thịnh soạn, xem như sự khá giả, giàu có ở làng.
Và một lần, nhà nọ đúc bánh Xèo, đúc vào buổi chiều tối. Chính từ món đặc biệt này, nên nhà nào đúc, đúc lúc nào, thì hầu như cả xóm đều biết. Thế là có hai người bạn đến rủ đi ( lúc đó còn nhỏ, tầm từ 10 đến 12 tuổi ). Mình hỏi các bạn, đi đâu vậy ? Đi xem họ đúc bánh Xèo. Đi đi ... bạn tôi nói vậy. Thế là ba đứa đi và bò tới gần bếp. Bếp, ngày xưa thường ở sau cùng và hầu như không có cửa phòng bếp (cái chái thôi).
Ba đứa bò tới, nằm sát bụi dương, cách bếp chừng 15 mét. Khổ thật, đúng cái bụi dương liễu, lại có bãi phân bò, có mùi cũng dữ dội, nhưng không thắng nổi mùi hương của bánh Xèo, nên ba đứa vẫn bám trụ. Mùi mỗi lúc một thơm hơn, cái thiếu thịt, thiếu chất béo, cộng với bữa cơm chiều chưa đủ bụng, nên cái thèm thuồng trong con người nổi lên không cưỡng được, làm cho một trong ba bạn nảy ra lòng tham nhiều hơn, quyết lấy trộn.
Mình thời đó, đúng là đứa nhút nhát, yếu đuối nhất không chỉ trong ba bạn, mà có thể là nhút nhát nhất cả xóm, nên không dám tham gia, nhưng hai bạn kia thì quyết thực hiện. Bỗng một lát, người đúc bánh đi lên nhà trên, thế rồi hai bạn chạy vô, ôm lấy được một đĩa.
Đúng thế, làm cái việc không đúng, gian dối thì dễ bị lộ do không cẩn trọng, không chú ý. Như y, khi đã lấy được đĩa bánh, vội vàng chạy ra, không ngờ một bạn ôm cái đĩa bánh, vấp cái cuốc, cái cuốc ngả xuống đụng vào thùng thiếc. Thế là chủ nhà phát hiện, ba đứa cuốn cùng bỏ chạy, mỗi đứa chạy mỗi hướng, tất cả đều thoát.
Nhưng thật không may, một đứa bạn bị mảnh chai, cắt thật lớn ở bàn chân, máu chảy rất nhiều phải đến trạm xá, phải nghỉ học một tháng và sau đó nghỉ học luôn.
Nghĩ lại cái thời xưa, thời trẻ, biết bao trò tinh nghịch. Và bây giờ thấy thật thương, thấy buồn cho những làng quê Việt Nam giờ này, vẫn còn cái cảnh nghèo như xưa.
Giờ làng quê của tôi không còn nghèo như xưa, khấm khá hơn nhiều, bánh Xèo cũng có thường xuyên vào mùa đông, nhưng con người vẫn hiền hòa, chất phát như ngày nào.
Cái làng quê ấy, ngày nay có thể phát triển du lịch, có tiềm năng lớn về ngành này. Làng quê ấy, là xã đảo Tam Hải. Không khí nơi đây, trong lành quanh năm suốt tháng. Nơi toàn là màu xanh của dừa và dương liễu. Nơi có núi đá Bàn Than, có ông Đụn, bà Che, có hồn Mang, hồn Dứa, gần sân bay Chu Lai, cảng cá Kỳ Hà và khu công nghiệp Chu Lai – Trường Hải. Một nơi mà nghề cá với phương tiện, dụng cụ đơn giản, đánh bắt hầu hết chỉ qua đêm, nên cá, tôm … đều tươi sống.
Buồn là ! Làng chỉ có chiếc phà không lớn lắm, qua lại giữa đảo và đất liền, cũng thường hay hư hỏng, nên việc qua lại rất khó khăn, chờ đợi thật lâu, có khi bị cô lập hai đến ba ngày vì phà hỏng, làm cho hoạt động, sinh sống của người dân gặp nhiều khó khăn, chứ chưa nói đến thu hút khách du lịch.
Ước gì ! Có lẽ, đây là điều mong ước của toàn người dân xã Tam Hải, các người con xa quê có thêm một chiếc phà khác, như chiếc phà hiện có.
Không còn lâu nữa, là những ngày Tết sắp đến, những người con xa quê, về thăm nơi đất tổ, nơi mình sinh ra, chắc chắn cảnh chờ đò là không tránh khỏi.
Bài Vè
Đò đỏ đò đâu
Đò đâu không thấy
Đò thì một chiếc
Người thì một xã
Đi qua bán cá
Đi về mua rau
Cá bán mất giá
Vì cá đã ươn
Còn rau thì héo
Đành phải luộc ăn
Nhưng là rau sống
Đò đỏ đò đâu
Đò đâu không thấy
Đò thì một chiếc
Người thì một xã
Người qua xã đảo
Người lên miền ngược
Người xuống miền xuôi
Lại tụm một nơi
Chờ đò một chỗ
La hò la hét
Đò đỏ đò đâu
Hình như đò hỏng
……
Tiện thể đây, có ý kiến : Bạn nào rành công nghệ thông tin, thiết kế một đơn thỉnh cầu, để toàn người dân Tam Hải, những người con xa quê ký, đệ trình đến UBND tỉnh Quảng Nam, cung cấp cho xã thêm một chiếc phục vụ ngày Tết sắp về.
Nguồn FB Quang Tran Tan
