22/04/2026
TREKKING TRONG HƯƠNG VỊ CỦA TÌNH YÊU ĐẸP MÃI VỚI THỜI GIAN
Trên cung đường trekking huyền thoại từ Sa Pa về Tả Van, chúng tôi dừng chân bên bếp lửa của một gia đình người Giáy. Ba thế hệ đang quây quần bên chén trà, bếp lửa, chuẩn bị làm món bánh dày truyền thống, cúng lễ ngày rằm.
Chị gái chủ nhà là người Tày, làm dâu trong gia đình người Giáy, niềm nở đón khách. Chị kể, trong văn hóa của người Tày và người Giáy, bánh chưng cúng ngày Tết, bánh dày cúng ngày rằm. Cách làm bánh tùy theo sở thích và khẩu vị của mỗi gia đình. Bánh dày mặn nhân đỗ, có nhà thêm thịt, mỡ hành. Bánh dày ngọt dùng lạc rang thơm, giã nhuyễn, trộn chung với đường vàng, vị bùi bùi ngọt ngọt.
“Vì trẻ con thích ăn thì bố mẹ thích làm. Bây giờ cuộc sống có điều kiện hơn, mua bán dễ dàng, nhưng ngồi quây quần bếp lửa, cùng nhau làm cái bánh thế này mới thích.”
Gạo dùng làm bánh là gạo nếp nương, trồng trên những thửa ruộng bậc thang của thung lũng Mường Hoa. Gạo thơm, giống cũ, sản lượng không nhiều, nhà cấy được vài bao để dành ăn dần, dùng vào những dịp đặc biệt như ngày lễ, Tết. Sau hai nước trà, nếp trong nồi đã chín. Hành trình trải nghiệm làm bánh dày của chúng tôi bắt đầu bằng hương nếp dẻo thơm. Một mùi hương sao mà thân thuộc.
Công đoạn quan trọng nhất là giã vỏ bánh. Chiếc chày khổng lồ dài chừng 2m, phải nâng bằng cả hai tay. Phần nếp nấu chín được chia thành nhiều phần, giã từng mẻ nhỏ khi nếp còn đang nóng hổi. Hai người cùng giã. Một người bôi mỡ, kéo, gập cho nếp giã được đều. Mọi người lựa theo nhau, thay nhau cầm chiếc chày lớn. Bí quyết dẻo thơm của bánh dày, hóa ra là từ những chuyển động nhịp nhàng như thế.
Khoảng 30 phút, chúng tôi có mẻ bánh thành phẩm đầu tiên. Vỏ bánh giã xong sẽ được chia thành các phần nhỏ vừa ăn, bọc với nhân mặn, ngọt đã được chuẩn bị từ trước.
“Ăn thử đi, em, bánh dày giã xong ăn luôn bây giờ là ngon nhất,” chị gái chủ nhà vui vẻ nói.
Bánh dày giã tay trắng ngần mộc mạc, vị dịu thơm không biết cách nào diễn tả thành lời. Chúng tôi thử một miếng thành quả của cả gia đình sau buổi chiều, trong sự tò mò và háo hức về thức quà truyền thống đã lâu không gặp.
Vỏ bánh thơm, mềm, dẻo, ôm lấy nhân đỗ xanh bùi bùi, mằn mặn, thoảng thơm mùi mỡ hành. Chúng tôi ăn miếng bánh dày chậm lại, tận hưởng hương vị ngày Tết trong những giọt nước mắt lưng chừng. Miếng bánh dày và không gian chiều đông bên bếp lửa đưa chúng tôi về với ký ức tuổi thơ, một thức quà có hương vị thân quen, nhưng cái tên thì không còn nhớ rõ.
Là những đứa trẻ 9x đời đầu, trong thế hệ của chúng tôi, việc ngồi quây quần bên nồi bánh chưng là điều không thể thiếu trong ngày Tết. Ngày mà tất cả mọi người đều muốn mau mau chóng chóng sắp xếp xong công việc để trở về. Ngồi trong ngôi nhà nhỏ ở Tả Van, nhìn ba thế hệ ngồi bên bếp lửa, chờ nếp chín, làm nhân đậu, nhân lạc, cho trẻ con ăn thử vì khẩu vị của chúng là quan trọng nhất… Tất cả như lời ru đưa chúng tôi về với hơi ấm dịu dàng của quá khứ, cả nhà quây quần, mẹ đạp xe đưa tôi đi chợ, bà ngoại ngồi bên thềm cặm cụi ngâm gạo, lau lá, luộc lạt…
Dù đi một hành trình bao xa, thử qua bao nhiêu thức quà mới lạ, có lẽ bánh dày, và những món bánh của ngày xưa, vẫn sẽ mãi là hương vị không thể nào thay thế. Đó là truyền thống, là ký ức, là những ngọt, bùi, dẻo, thơm làm từ tình yêu thương của bà, của mẹ. Hành trình trekking Tả Van lần này, chúng tôi, may mắn thay, được tiếng chày mời gọi. Được bước đi, chiêm ngưỡng những khung cảnh hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc. Được dừng lại, chìm về với quá khứ, trong hương vị của tình yêu đẹp mãi với thời gian.
----
Kỷ niệm làm bánh dày của chúng mình trong những ngày cận Tết. Inbox My Treasure - Travel Designer để đặt lịch workshop trải nghiệm ẩm thực truyền thống ở Tả Van, bạn nhé.