Cztery dziewięć. O stolicach byłych województw

  • Home
  • Cztery dziewięć. O stolicach byłych województw
Directions

Cztery dziewięć. O stolicach byłych województw Podróżuję po stolicach byłych województw, a to co zobaczę trafia tutaj.

🏡 PRL to czas, kiedy polska gospodarka była nie tylko upaństwowiona, ale także udomowiona. Domem nazywano większość budy...
13/04/2025

🏡 PRL to czas, kiedy polska gospodarka była nie tylko upaństwowiona, ale także udomowiona. Domem nazywano większość budynków – od funkcjonujących powszechnie także w języku dzisiejszym domów handlowych i domów kultury po bardziej nietypowe nazwy dla dzisiejszego przechodnia jak dom buta, dom chleba, a nawet coś o szerszym profilu, jak kaliski dom usług ze zdjęcia.

Co więcej, prasa chwaliła ówczesne budownictwo wyliczając oddane do użytku domy, nie mieszkania. Jak zerknięcie do jakiejkolwiek gazety z tamtych czasów wyczytacie na przykład „w tym roku na święto lipcowe oddano 6000 nowych domów”.

Dziś laury świeci inne słowo – centrum. Centrum kultury, centrum handlowe. Najwyraźniej potrzebujemy mieć wszystko skupione, w jednym miejscu. Buduje się nie domy, ale apartamenty czy lofty. Kartonowy prestiż pisany „prestige” na wielkopowierzchniowych reklamach „developerów” przez v. Zaznacz swój status, taki tam przeciętny dom to nie dla ciebie.

Przychodzi mi tylko sparafrazować Cezarego Barykę: gdzie są nasze szklane domy? Przecież stały za winklem, pamiętasz je jeszcze. Pozmieniały się w przedsiębiorstwa PPHU, centra handlowe wchłonęły te przynoszące największy profit, a resztki udomowionych usług czekają na nas w budynkach, gdzie czas płynie wolniej. Może czas zajrzeć do domu usług?

📍 Dom usług
ul. Górnośląska 56 , Kalisz


🎨 Zastanawialiście się kiedyś czy istnieje piramida mieszkaniowych potrzeb? Tak jak u Maslowa, tylko odpowiedni miernik ...
14/03/2025

🎨 Zastanawialiście się kiedyś czy istnieje piramida mieszkaniowych potrzeb? Tak jak u Maslowa, tylko odpowiedni miernik zastosujemy do osiedli. Gdzie w tym wszystkim znajdzie się sztuka?

Wiadomo, ważniejszym zawsze będzie wyposażenie tego mieszkania, nasza decyzyjność w tym miejscu, dobry dostęp do ważnych dla nas usług czy terenów rekreacyjnych/zielonych. Jednak w pewnym momencie pojawi się potrzeba zamieszkania w miejscu ładnym, zadbanym.

PRL-owskie osiedla także dbały o aspekty wizualne, a w niektórych byłych miastach wojewódzkich odbywały się plenery przestrzenne, labolatoria rzeźby. Prace z tych wydarzeń ustawiane były następnie w przestrzeni miejskiej czy osiedlowej.

Chełm, który widzicie na zdjęciu, działał na dwa sposoby. Oprócz wydarzenia „Przestrzeń miasta”, które zorganizowane było w 1978 roku (niestety projekty nie doczekały się realizacji), stawiał na wykorzystanie tego, co już ma. Do takiego wniosku doszedłem gdy ujrzałem rzeźbę z fotografii.

Jak to w takich przypadkach bywa - nikt nic nie wie. To, że internet milczy – nihil novi, ale zaczepiani mieszkańcy tak przyzwyczaili się do mijanej rzeźby, że czasami jej nie dostrzegali. Moją hipotezą jest, że stanęła tam przeniesiona z innego, być może burzonego obiektu. A może jest tu jakiś chełmianin, który wie coś więcej?

Patrzę na to zdjęcie, widzę zieleń, przebijające się słońce, słyszę nawet śpiew ptaków. No i zastanawiam się – czy na chełmskim osiedlu ###-lecia wczasy trwają cały rok?

📍Rzeźba na osiedlu ###-lecia
ul. Powstańców Warszawy 9, Chełm


🟨 Które byłe miasto wojewódzkie nazwać można mozaikową stolicą? Możecie być zaskoczeni, bo większości miejsce to nie koj...
06/03/2025

🟨 Które byłe miasto wojewódzkie nazwać można mozaikową stolicą? Możecie być zaskoczeni, bo większości miejsce to nie kojarzy się z tym tematem zupełnie. Tytuł wędruje do… Radomia!

Powodów jest wiele – mozaiki zdobią budynki zarówno od zewnątrz, jak i ich wnętrza, znajdziemy je i w centrum miasta, i na jego obrzeżach. Część jest chroniona w gminnej ewidencji zabytków, a z częścią musieliśmy się już pożegnać, bo zniknęły podczas remontów czy wyburzeń. Do wyboru do koloru.

W tym ceramicznym szaleństwie i bogactwie feeryjnych kosteczek wyróżnia się w Radomiu jedno nazwisko. Możecie je kojarzyć, bo dzieło autorstwa tego pana już zostało na tym profilu zaprezentowane. Jerzy Likowski, najsłynniejszy radomski twórca mozaik, w tym rzecz jasna tej ze zdjęcia.

Geometryczna kompozycja może zwalić z nóg – wysoka na 4 kondygnacje (około 12 metrów) zdobi Centrum Kształcenia Zawodowego. Pan Jerzy, który trudził się także malarstwem, zaliczał kubizm do swoich ulubionych stylów malarskich. Pokuszę się o stwierdzenie, że jakieś echa tych zamiłowań można w mozaice odnaleźć.

📍 Mozaika na CKZ; art. plast. Jerzy Likowski
ul. Kościuszki 7, Radom


♻️ Mówiąc po nowoczesnemu: koncept zero-waste jako strategia marketingowa. Mówiąc po staremu: ozdóbmy nasze domy pracown...
04/03/2025

♻️ Mówiąc po nowoczesnemu: koncept zero-waste jako strategia marketingowa. Mówiąc po staremu: ozdóbmy nasze domy pracownicze odpadkami z produkcji, pokażemy co powstaje w naszym zakładzie pracy. Przed Wami mozaikowa kamienica z Wałbrzycha.

Wybudowana jeszcze w XIX wieku od początku była częścią fabrycznego kompleksu Huty Szkła Wałbrzych. Na początku mieściła biura, a następnie przekształcono ją w budynek mieszkalny dla pracowników. Pomysł, aby wykorzystać stłuczki, czyli zakładowe odpadki pojawił się w latach 60-tych XX wieku.

Jeńców nie brali – kamienicę udekorowano z każdej ze stron. Na fotografii dostrzec możecie siatkę z seledynowych kwadratów – zdradza ona metodę prac. Poszczególne, nieregularne kawałki naklejano w ramce na papier, a następnie na ścianę.

Wyłamaniem z zielonego schematu są dwa abstrakcyjne motywy na ścianach nośnych (jedna z nich na zdjęciu) oraz klatka schodowa. Wnikliwe oko wyłapie, że do tych elementów zastosowano inny warsztat, próżno szukać tu wspomnianej wcześniej regularności.

Pewien czytelnik polemizował kiedyś ze mną, że takie wykorzystanie stłuczki to żadna ekologia. Cóż, po prostu tak wtedy tego nie nazywano, działano racjonalnie. Nazwać możemy to jak się komu podoba, ważne, że budynek cieszy oko korzystając z lokalnych wyrobów.

📍Mozaika na kamienicy
ul. Wrocławska 20 Wałbrzych


🛍️ Dom handlowy w Chełmie. Historia prosta – dawniej znajdował się w tym miejscu bazarek, w latach 70-tych wybudowano, j...
27/02/2025

🛍️ Dom handlowy w Chełmie. Historia prosta – dawniej znajdował się w tym miejscu bazarek, w latach 70-tych wybudowano, jak mieszkańcy mówią na ten obiekt, stodołę. Zaglądając przez okno, faktycznie, widać stalową konstrukcję dachu i ponadprzeciętna wysokość.

Klimat jest. Zapewne dlatego, że nie ingerowano mocno w bryłę budynku, a i ostało się tu trochę smaczków - blacha falista u szczytu, niezdemontowane poziome pasy na elewacji frontowej czy wyłaniające się spośród zieleni litery dawnego neonu.

Gdy porównywałem go ze zdjęciami z 1977 roku to muszę przyznać, że obiekt naprawdę niewiele się zmienił. Główne różnice są takie, że zlikwidowano witryny obklejając je reklamami, a kalenicę daszku zamieniono na czerwoną harmonijkę. I niech tak zostanie!

📍Dom Handlowy
ul. Lubelska 68, Chełm


🌅 Zauważyliście, że słoneczko świeci już godzinę dłużej? Na zegarku 17 i dopiero zachód słońca. Nim się obejrzymy, będzi...
04/02/2025

🌅 Zauważyliście, że słoneczko świeci już godzinę dłużej? Na zegarku 17 i dopiero zachód słońca. Nim się obejrzymy, będzie lux. Na dzisiaj zostaje nam Społem Lux. Konkretniej siedlecki, w anturażu złotej godziny.

W ogóle, zakupy w Społem to doświadczenie luksusowe. Powykładany towar zamiast palet, lokalne produkty z polskich przedsiębiorstw. Takich przysmaków jak serki z siedleckiej spółdzielni mleczarskiej w powszechnym dyskoncie w Siedlcach nie znajdziecie.

Zwykły, kolorowy pawilonik, a takie bogate wnętrze skrywa. Wehikuł czasu, dopieczony w każdym calu – spójrzcie na nazwy działów, czy w jakimś supermarkecie ktoś wyrobiłby taką przepiękną rybkę? Oczywiście, że nie! Zatem, co więcej pisać – zwiedzajcie osiedla i kupujcie w Społem!

📍 Pawilon Społem Lux
ul. 11 Listopada 36, Siedlce


🛝 Pocztówka z Wałbrzyskiej Piaskowej Góry, czyli plac zabaw z widokiem. Na kartkach nie ma za dużo miejsca do pisania, z...
18/01/2025

🛝 Pocztówka z Wałbrzyskiej Piaskowej Góry, czyli plac zabaw z widokiem. Na kartkach nie ma za dużo miejsca do pisania, zatem ślę Wam takie pozdrowienia:

Wałbrzych w zimowej scenerii wygląda niesamowicie. Pogoda dobra. Spotkałem takie nieocieplone bloczyska z prefabrykowanymi, betonowymi balustradami na balkonach i kominem, ledwo widocznym w tym mocnym, styczniowym słońcu. Do zobaczenia niedługo! M.

📍Piaskowa Góra
ul. Czesława Miłosza, Wałbrzych


🍄 Park ###-lecia w Chełmie to miejscówka, która przenosi w czasie. Już sama nazwa podpowiada, że niewiele się tam zmieni...
15/01/2025

🍄 Park ###-lecia w Chełmie to miejscówka, która przenosi w czasie. Już sama nazwa podpowiada, że niewiele się tam zmieniło przez ostanie 50 lat. I jest to oczywiście ogromny plus.

Perełką, którą absolutnie nie spodziewałem się zobaczyć, są te przepiękne stoliki w kształcie grzybków. Solidna konstrukcja, jak zresztą całego placu zabaw – metaloplastyka i beton trzyma się dzielnie, czas odmierzają tu jedynie kolejne warstwy farby.

Budowano z tego, co było pod ręką, często mała architektura powstawała w lokalnych zakładach. Tak najprawdopodobniej było z naszymi fikuśnymi stolikami – każdy z nich (na terenie parku znajduje się kilka sztuk grzybków) jest zmajstrowany troszeczkę inaczej.

Ogólniej, park ###-lecia to: ławki odmalowywane co roku, główne alejki wylane asfaltem czy betonowe donice z kwiatami. Czy miejsce nadgryzł ząb czasu? Pewnie. Jednak, pomimo swoich pomniejszych niedoskonałości, w parku jest bardzo schludnie i przyjemnie.

No i przede wszystkim klimatycznie! Rozłożysz na trawie kocyk, włączysz przenośnego kasprzaka, z głośnika poleci Anna Jantar i zaczniesz czytać KIKa. Jeszcze tylko wózek z wodą sodową i będzie jak na pocztówce z lat 70-tych!

📍Park ###-lecia
ul. Juliusza Słowackiego, Chełm


Address


62-800 TO 62-821

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Cztery dziewięć. O stolicach byłych województw posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

  • Want your business to be the top-listed travel agency?

Share