13/10/2026
STACIONI ANTIK AD QUINTUM
Bradasheshi është një sit romak i ruajtur mirë, i zbuluar nga gërmimet arkeologjike të vitit 1968, të cilat nxorën në pah një kompleks termesh dhe një nimfe, të ndërtuara në funksion të rrugës Egnatia, identifikuar si pjesë e stacionit Ad Quintum.
Termet janë një nga ndërtesat e ruajtura më mirë të këtij lloji në Shqipëri, të vendosura në perëndim të Nimfeut. Salla katrore, ndoshta me funksionin apodyterium ose dhomë zhveshjeje, ruan ende mbetjet e pikturave murale. Më tej, në anën perëndimore, janë dy salla të ndërlidhura me anë të dyerve dhe shkallëve, me sofate në mur, të cilat kryenin funksionin e tepidariumit. Më pas kalohen në dhomat e ngrohta – një caldarium në anën jugore dhe një dhomë shumë e nxehtë, laconicum, në anën veriore. Hipokaustet janë të ruajtura mirë dhe praefurnium ose propigneum janë ende të dukshme. Uji që vinte nga burimet kanalizohej në mënyrë të kujdesshme nga terraca dhe furnizonte disa cisterna dhe depozita në pjesën e poshtme.
Ndërtesat e zbuluara në këtë sit përbëjnë një kompleks të vetëm arkitektonik, që duhej t’u shërbente udhëtarëve që kalonin nëpër rrugën Egnatia, e ndërtuar këtu për të shfrytëzuar burimet e shumta me ujë të freskët që dilnin nga kodrat. Duke gjykuar nga teknika e ndërtimit, termat dhe nimfeu janë datuar në fund të shek. II dhe fillim të shek. III, ndërsa prishja e monumentit vendoset në fillim të shek. IV.
AD QUINTUM
Bradashesh is a well-preserved Roman site, discovered during the archaeological excavations of 1968, which uncovered the ruins of a bathhouse complex, including a well-preserved nymphaeum, located on the Via Egnatia, identified as part of mutatio Ad Quintum.
The bathhouse is one of the best-preserved Roman buildings of its kind in Albania, positioned to the west of the nymphaeum. The rectangular chamber, possibly an apodyterium or un******ng room, still preserves the remains of wall paintings. Further to the west, and accessible through two doors with short staircases, was the tepidarium, which consisted of two interlinked chambers with benches around the walls. Finally, there are the heated rooms – a caldarium to the south, with both a small square plunge bath and a larger plunge basin, and a very hot room, or laconicum, to the north. The hypocausts are well preserved, and the praefurnium or propigneum and the chamber that served it are still to be seen to the south. The water from the springs and the baths was carefully channeled to flow down the terrace and fill a number of cisterns and water tanks further downhill.
The buildings uncovered here constituted a single architectural complex, serving the travellers who passed through Via Egnatia, established in this particular place in order to take advantage of the abundant fresh water springs bursting from the hillside. Judging from the building styles, these constructions are dated from late 2nd to early 3rd century AD. Occupation continued at the site through to the 4th century.
