27/07/2026
Drugi dzień madziarskiej 🇭🇺 wyprawy zaprowadził nas do dwóch miejsc, gdzie tchnie duch Węgier - Esztergomu [Ostrzyhomia] i Szentendre.
🏞 Położony w zakolu Dunaju Esztergom to pierwsza stolica i kolebka chrześcijaństwa na Węgrzech. Tutaj chrzest przyjął św. Stefan i tu się ukoronował. Miasto było stolicą do najazdu tatarskiego, po którym monarchowie wyprowadzili się do Budy, Wyszehradu, czy Székesfehérvár. Zajęty przez Turków osmańskich na 150 lat był ich twierdzą, aż do 1683 r., gdy wojska Sobieskiego (m.in.) odzyskały miasto dla Węgier.
⛪️ Najcenniejszym zabytkiem miasta jest widoczna z daleka bazylika Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha. Wzniesiona w XIX w. budowla wyrosła na miejscu poprzednich, zniszczonych przez Turków świątyń. Trochę nieproporcjonalna, bo długa na 120 m i wysoka na 100 m, dominuje nad całą okolicą, acz najlepiej podziwiać ją ze Słowacji, z drugiej strony Dunaju. I o ile wnętrze jest... klasyczne (alem oględny), to polecam skarbiec (zakaz foto). Jakie tam mieli cuda! 🤩 Opis tego nie odda.
❓️A wiedzieliście, że nasza św. Kinga (od soli w Wieliczce) i bł. Jolenta Helena (księżna kaliska, pochowana w Gnieźnie) urodziły się na tutejszym zamku? Czy to, że św. król Stefan swój chrzest przyjął z rąk "naszego" św. Wojciecha! Co więcej - w skarbcu katedralnym w Esztergom mają... 💀 czaszkę św. Wojciecha 😂 No hydra lernejska normalnie. Czaszka w Gnieźnie, czaszka w Pradze, czaszka w Esztergom. Św. Wojciech niby, a Trygław w rzeczywistości 😂
🏞 Drugim na naszym szlaku odwiedzonym miejscem było Szentendre, oddalone o kilkanaście km od Budapesztu, w górę Dunaju. Malowniczo położone nad jego brzegami, kaskadami schodzi do rzeki. Losy miasteczka są nierozerwalnie związane z dziejami Budapesztu - te same wojny je niszczyły, ci sami najeźdźcy grabili, itp. Ale Szentendre ma swój koloryt, inny niż madziarskie osady.
☦️ Tego kolorytu dodają liczne cerkwie - znaki wielokulturowej przeszłości miasteczka. Przybywali doń od XIV wieku Serbowie, czy Chorwaci, uciekający przed Turkami. To właśnie oni pozostawili piękne świątynie, z których niektóre nadal wybrzmiewają prawosławnymi modłami.
🏡 Szentendre jest przeurocze. Wąskie brukowane uliczki, sklepy z rękodziełem, czy kolorowe parasolki. Ja znalazłem "ugięte" schody, po których kłusowałem 22 lata temu, gdy tu nocowaliśmy na węgierskich wakacjach. To była dla mnie podróż sentymentalna ze wszech miar.
A jeśli i Wy chcecie poczuć węgierskiego ducha, to polecam wyjechać poza Budapeszt i powałęsać się po mniejszych miasteczkach. Klimat murowany 🥰